با توجه به روند رو به رشد تعداد موارد مبتلا به کووید ۱۹ ، گزارش های زیادی در مورد پیش بینی شدت COVID-19 در جوامع مختلف در ماه های اخیر انجام شد . کیلینسسین ها و ایمونولوژیست ها اولین دسته از متخصصانی بودند که از دوره بالینی و فرآیندهای پاتولوژیک همراه با عفونت جدید SARS-CoV-2 اشنا شدند. به این منظور انواعی از نشانگرها نظیر ، نشانگرهای زیستی، نشانگرها در آزمایش خون، نشانگرهای ایمونولوژیک در خون محیطی مطرح می باشند.
نشانگرهای ایمونولوژیک در خون محیطی
همانطور که ایمونوپاتولوژی به عنوان عامل اصلی مرگ و میر ناشی از COVID-19 پیشنهاد شده است نشانگرهای ایمونولوژیک هم از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. سایتوکاین ها و پارامترهای ایمونولوژیک مختلف با بیماری زایی COVID-19 در ارتباط است قابل توجه ترین آن ها ، سطح IL-6 بالا در بیماران بستری ، به ویژه بیماران مبتلا به فرم شدید بیماری است. در چندین مطالعه، بیماران بستری، همراه با نارسایی تنفسی و پیش آگهی ضعیف میزان IL-8 ، IL-10 و GM-CSF افزایش یافته داشته اند، در عین حال نتایج متضاد مربوط به IL-1β و IL-4 گزارش شده است.گرچه سایتوکاین های مختلف با غلظت بالا به طور گسترده در بیماران مبتلا به COVID-19 گزارش شده است که از جمله این سایتوکاین ها می توان به IL-6 ، IL-10 ، IL-18 ، CTACK ، IFN-γ اشاره کرد اما به نظر نمی رسد میزان این سایتوکاین ها ارزش پیش آگهی داشته باشند، زیرا میزان سایتوکاین ها در همه ی مطالعات موارد متوسط را از موارد شدید متمایز نمی کنند. گزارش هایی وجود دارد که سطح IL-6 در ارزیابی اولیه ممکن است نارسایی تنفسی را پیش بینی کند. در عین حال با توجه به اینکه IL-6 در دوره بیماری نسبتاً با تاخیر افزایش می یابد می تواند نتیجه و ارزش پیش آگهی در مراحل اولیه بیماری را به خطر اندازد.
در مطالعه ای که بر روی بیماران فوت شده از کووید ۱۹ انجام شد نشان داده شد که میزان سلول های لنفوسیت T توتال و سلول های T کمکی و سلول های T سرکوبگر بصورت معنی داری کم شده و همچنین نسبت لگاریتمی سلول های T کمکی به T سرکوبگر بصورت معنی داری نسبت به بیماران مرخص شده از بیمارستان افزایش یافته است. قابل ذکر است که اکثر تغییرات سرولوژیکی و ایمونولوژیکی مشاهده شده در موارد شدید بیماری دیده شده و با شدت بیماری همراه است ، اما نمی توانند به عنوان فاکتورهای پیش بینی کننده نقش داشته باشند.. شناسایی بیومارکرهای دقیق و صحیح و پیشران های فرایند التهاب بیش از حد نیاز به بررسی های بیشتر و بررسی موارد بی علامت خفیف تا شدید بیماری دارد. در عین حال به فاکتور های مختلف از جمله سن، جنس و همراهی سایر عوامل و بیماری ها از جمله میزان لود ویروس در بدن باید توجه داشت.

