بر طبق قانون سازمان تامین اجتماعی و وزارت کار و امور اجتماعی موظف به پرداخت حق بیمه بیکاری به مقداری مشخص در یک بازه زمانی محدود به افرادی که مشمول شرایط دریافت آن هستند می باشند .
در شرایط فعلی اقتصاد کشور و وجود بحران های مالی ، تورم بالا ، نوسانات شدید قیمتی ، وجود تحریم های بین المللی شدید و سایر مواردی که در اقتصاد کشور ما وجود دارد سبب شده تا هر روزه افراد بیشتری شغل خود را به طور ناخواسته از دست بدهند ، وجود چنین شرایطی باعث ایجاد نگرانی های زیادی برای این افراد در رابطه با از دست دادن شغل و نداشتن منبع درآمدی شده است .
از این رو دولت به منظور حمایت از این قشر و برقراری عدالت اجتماعی در رابطه با آنها در سال ۱۳۶۹ اقدام به ایجاد قانونی با عنوان قانون بیمه بیکاری نمود . با وجود این قانون افرادی که به طور ناخواسته از کار اخراج و یا به هر نحوی بیکار شده اند در صورت داشتن شرایط مورد نیاز این قانون مشمول بیمه بیکاری گشته و سازمان تامین اجتماعی موظف به پرداخت حق بیمه بیکاری به وی خواهد بود .
طبق قوانین تایمین اجتماعی بیمه بیکاری تنها به افرادی تعلق میگیرد که تمام شرایط زیر را دارا باشند بیمه شده شامل یکی از موارد زیر باشد :
- کارگر فصلی که در فصل کار اخراج شده باشد یا به هر دلیلی بیکار شده باشد
- کسانی که به صورت قرارداد موقت استخدام شده و قبل از پایان قرار داد اخراج شده باشند
- کسانی که به دلیل تغییر ساختار اقتصادی به صورت موقت بی کار شده باشند
- کسانی که به دلیل حوادث طبیعی ، اقتصادی ، سیاسی و یا به طور کلی حوادثی که از اختیار آنها خارج است بی کار شده اند .
بیمه شده جزء هیچکدام از موارد زیر نباشد :
- بازنشستگان و مستمری بگیران سازمان تامین اجتماعی
- از کار افتادگان
- افرادی که شغل آزاد داشته و به صورت اختیاری بیمه شده اند
- اتباع خارجی
بیمه شده حداقل شش ماه سابقه واریز حق بیمه داشته باشد ( افرادی که دچار حوادث غیر مترقبه شده اند از این موضوع استثنا هستند )
بیمه شده از شغل های پیشنهادی واحد کار و امور اجتماعی سر باز نزند .
بیمه شده ملزم به ارائه گزارش بیکاری و مدارک مورد نیاز آن به علاوه درخواست خود برای دریافت حق بیمه بیکاری حداکثر تا ۳۰ روز بعد از بیکار شدن وی می باشد .
در صورت اشتغال مجدد به کار فرد حق بیمه از وی صلب خواهد شد .
پرداخت حق بیمه تنها در مدت محدودی که تعریف شده است پرداخت می شود و بعد از آن حتی در صورتی که بیمه شده موفق به یافتن شغل نشده باشد پرداخت حق بیمه بیکاری وی قطع خواهد شد .
مبلغ بیمه پرداختی و طول بازه زمانی پرداخت آن با توجه به شرایط افراد بیمه شده متفاوت می باشد .

